Υπολογισμός αντλίας θερμότητας κατοικίας
Πόσα kW αντλία θερμότητας για το σπίτι σας: θερμικές απώλειες κατά EN 12831 και ψυκτικό φορτίο, με κλίμα ΤΟΤΕΕ 20701-3 και δηλωμένες συνθήκες λειτουργίας.
Θερμικές απώλειες, ψυκτικό φορτίο και απαιτούμενη ισχύς — πάντα με δηλωμένες τις συνθήκες λειτουργίας, ώστε οι προσφορές να συγκρίνονται.
Υπολογισμός αντλίας θερμότητας κατοικίας — μέθοδος και συχνές ερωτήσεις
Τι απαντά ο υπολογισμός
Το ερώτημα φτάνει συνήθως ως «έχω σπίτι 100 m², πόσα kW αντλία θερμότητας θέλω;». Είναι πολύ γενικό για να απαντηθεί σοβαρά, αλλά απαντιέται καθημερινά — από κάποιον. Το εργαλείο το δέχεται όπως τίθεται, ζητά μόνο τα απολύτως απαραίτητα, και δίνει τον καλύτερο δυνατό αριθμό δηλώνοντας ρητά τι υπέθεσε.
Υπολογίζονται μαζί οι θερμικές απώλειες του χειμώνα και το ψυκτικό φορτίο του καλοκαιριού, γιατί η ίδια μονάδα καλείται να καλύψει και τα δύο και σπάνια τα δύο βγαίνουν ίσα.
Γιατί δηλώνονται πάντα οι συνθήκες λειτουργίας
Κάθε αποτέλεσμα συνοδεύεται από το ζεύγος θερμοκρασιών στο οποίο υπολογίστηκε — εξωτερική θερμοκρασία και θερμοκρασία νερού. Η ονομαστική απόδοση στους 7 °C με νερό 35 °C που τυπώνεται στα φυλλάδια είναι άλλο μέγεθος, και δεν συγκρίνεται με αυτό.
Μια αντλία στους −4,5 °C με νερό 55 °C —Ιωάννινα με θερμαντικά σώματα— αποδίδει αισθητά λιγότερα από ό,τι στην ονομαστική συνθήκη. Όποιος συγκρίνει δύο προσφορές δοσμένες σε διαφορετικά σημεία λειτουργίας δεν συγκρίνει τίποτα. Γι’ αυτό το εργαλείο παράγει και την πρόταση που στέλνετε αυτούσια στον προμηθευτή, ώστε να απαντήσει στο δικό σας σημείο.
Γιατί γράφουμε SCOP και όχι COP
Δίπλα σε κάθε προτεινόμενο μοντέλο τυπώνεται εποχιακός βαθμός απόδοσης — SCOP κατά ΕΛΟΤ EN 14825 ή ο συντελεστής ηs του δελτίου ErP — και ποτέ COP σημείου. Ο λόγος είναι πρακτικός: το COP παρεξηγείται συστηματικά. Άλλο το ονομαστικό και άλλο το λειτουργικό, και σπάνια δηλώνεται αν περιλαμβάνει τον κύκλο απόψυξης. Δύο προσφορές με «COP 4,5» μπορεί να μιλούν για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Το πρότυπο πιστοποιεί δύο εφαρμογές και τίποτα ενδιάμεσο: χαμηλής θερμοκρασίας στους 35 °C και μέσης στους 55 °C. Ένα σύστημα με fan coil σχεδιασμένο στους 45 °C είναι μέσης θερμοκρασίας, οπότε συγκρίνεται με το SCOP των 55 °C — αν το κρίνατε με το SCOP των 35 θα το κολακεύατε κατά σχεδόν μία ολόκληρη μονάδα.
Η Ελλάδα κατατάσσεται στο θερμό κλίμα, αλλά ελάχιστοι κατασκευαστές δημοσιεύουν το θερμό SCOP. Όπου λείπει, εμφανίζεται εκείνο του ΜΕΣΟΥ κλίματος και δηλώνεται ως τέτοιο· το θερμό, όπου υπάρχει, σημειώνεται ξεχωριστά. Ζητήστε το από τον προμηθευτή σας: για ελληνικό κλίμα είναι ο αριθμός που σας αφορά, και είναι ο ευνοϊκότερος.
Η ΕΠΙΛΟΓΗ του μοντέλου δεν γίνεται όμως με τον εποχιακό βαθμό. Γίνεται με την ισχύ στο δικό σας σημείο λειτουργίας, από τις καμπύλες του κατασκευαστή: ο εποχιακός βαθμός λέει τι θα πληρώνετε, όχι αν η μονάδα φτάνει.
Ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται
Κλίμα από την ΤΟΤΕΕ 20701-3/2010: θερμοκρασία σχεδιασμού χειμώνα από τον Πίνακα 2.1 και θερινές συνθήκες από τον Πίνακα 2.2. Όπου ο Πίνακας 2.1 δεν καλύπτει την περιοχή, εφαρμόζεται ο ρητός κανόνας της §2.1 — ο μέσος όρος της μέσης ελάχιστης και της μέσης απολύτως ελάχιστης μηνιαίας θερμοκρασίας — και δηλώνεται ότι πρόκειται για προσέγγιση του προτύπου και όχι για μετρημένο εκατοστημόριο.
Κέλυφος από την ΤΟΤΕΕ 20701-1/2017: οι συντελεστές θερμοπερατότητας διαβάζονται ανά εποχή έκδοσης οικοδομικής άδειας, που είναι η μόνη ρεαλιστική ένδειξη για τη μόνωση όταν δεν υπάρχει μελέτη.
Ηλιακή ακτινοβολία από το PVGIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: πραγματικά ωριαία δεδομένα σε κατακόρυφες επιφάνειες τεσσάρων προσανατολισμών και στο οριζόντιο. Οι αιχμές των προσανατολισμών δεν αθροίζονται — ανατολή και δύση δεν κορυφώνουν ποτέ την ίδια ώρα.
Τι δεν κάνει
Δεν υποκαθιστά την προσφορά του προμηθευτή. Προτείνει μοντέλα που καλύπτουν το φορτίο στο δικό σας σημείο λειτουργίας, από τις πιστοποιημένες καμπύλες του κατασκευαστή, αλλά η διαθεσιμότητα, η τιμή και η μελέτη εγκατάστασης δεν είναι δουλειά ενός υπολογιστή.
Δεν προσμετρά το ζεστό νερό χρήσης: σε κατοικία καλύπτεται άνετα από την ίδια αντλία και δεν συμπίπτει με την αιχμή θέρμανσης.
Δεν υποκαθιστά μελέτη μηχανικού. Είναι προκαταρκτικός υπολογισμός για προδιαστασιολόγηση και για έλεγχο προσφορών.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα kW αντλία θερμότητας χρειάζεται ένα σπίτι 100 m² (100 τ.μ.);
Εξαρτάται κυρίως από τρία πράγματα: την περιοχή, την εποχή κατασκευής και τη θέση της κατοικίας στο κτίριο. Το ίδιο σπίτι 100 m² χωρίς μόνωση ζητά περίπου 16 kW στην Αθήνα και 23 kW στα Ιωάννινα, επειδή αλλάζει η θερμοκρασία σχεδιασμού. Ένα διαμέρισμα ενδιάμεσου ορόφου στην ίδια πόλη ζητά κλάσμα αυτών, γιατί χάνει μόνο από τις όψεις του.
Γιατί δύο προσφορές για το ίδιο σπίτι δίνουν διαφορετικά kW;
Συνήθως επειδή δηλώνονται σε διαφορετικές συνθήκες. Η ονομαστική απόδοση μετριέται στους 7 °C εξωτερική θερμοκρασία με νερό 35 °C. Αν το σπίτι σας απαιτεί νερό 55 °C και η περιοχή σας πιάνει −4,5 °C, η ίδια μονάδα αποδίδει σημαντικά λιγότερα. Ζητήστε την απόδοση στο δικό σας σημείο λειτουργίας κατά EN 14511 και οι προσφορές γίνονται συγκρίσιμες.
Χρειάζομαι μελέτη για να χρησιμοποιήσω τον υπολογιστή;
Όχι. Ο απλός τρόπος ζητά έξι στοιχεία που τα γνωρίζει ο ιδιοκτήτης: τοποθεσία, εμβαδόν, ορόφους, εποχή κατασκευής, θέση στο κτίριο και τύπο τερματικών. Αν έχετε μελέτη, το πεδίο «δεδομένα μελέτης» αντικαθιστά τις παραδοχές γεωμετρίας και κελύφους με πραγματικά μεγέθη.
Ψύχει το ενδοδαπέδιο;
Μερικώς. Μια δροσερή πλάκα δίνει περίπου 40 W ανά τετραγωνικό πριν αρχίσει να υγροποιεί, και δεν αφαιρεί υγρασία. Όταν το υπολογισμένο φορτίο ξεπερνά αυτό το όριο, το εργαλείο το λέει και προτείνει fan coil τουλάχιστον στους χώρους με τον μεγαλύτερο ήλιο. Τα θερμαντικά σώματα δεν ψύχουν καθόλου.
Σχετικά εργαλεία
- Απόδοση θερμαντικών σωμάτων σε χαμηλές θερμοκρασίες — Έλεγχος υπαρχόντων σωμάτων κατά EN 442 για μετατροπή σε αντλία θερμότητας — πραγματική απόδοση και ελάχιστη προσαγωγή που επαρκεί.
- Υπολογισμός δοχείου αδρανείας — Ελάχιστος όγκος από θερμιδομετρία — ελάχιστος χρόνος λειτουργίας, απόψυξη και υδραυλικός διαχωρισμός, όχι κανόνας λίτρων ανά kW.
- Κλιματικά δεδομένα ελληνικών περιοχών — Θερμοκρασίες σχεδιασμού, βαθμοημέρες και μηνιαία κλιματικά στοιχεία κατά ΤΟΤΕΕ 20701-3, για 62 σταθμούς ΕΜΥ — με σύγκριση δύο περιοχών.
- Υπολογισμός ηλιακών συλλεκτών για ζεστό νερό χρήσης — Πόσα m² συλλεκτών και πόσο δοχείο για ζεστό νερό χρήσης, και τι ποσοστό καλύπτει ο ήλιος κάθε μήνα — με τους δικούς σας συντελεστές πιστοποιητικού.